Kho chia hàng cho thương mại điện tử nhận 30.000 kiện một ngày thường không còn làm bằng xe nâng và bảng kẹp giấy. Kiện đi trên băng tải, qua máy đọc mã, vào máy chia hàng, xuống đúng cửa dock của từng tuyến xe; pallet được robot xếp và bọc màng tự động. Cả chuỗi đó là dây chuyền xử lý hàng trong kho, cách gọi khác của "dây chuyền" nhưng ở kho thay vì ở xưởng. Bài này kể dây chuyền đó gồm những khâu nào, ai và cái gì vận hành nó, và bảy vấn đề hay gặp nhất kèm cách chặn.
Dây chuyền xử lý hàng trong kho là gì
Là dãy máy nối tiếp đưa hàng từ cửa nhận tới cửa giao mà không cần người bê từng kiện: băng tải, máy đọc mã vạch, cân động, máy chia hàng (sorter), máy bọc màng, robot xếp pallet, cửa dock có sàn nâng. Người ra lệnh qua WMS và phần mềm chạy băng tải (WCS). Khác với xưởng, dây chuyền trong kho không làm ra kiện hàng mà chỉ đọc, chia, gom và đưa kiện đi đúng chỗ; thứ nó làm ra là kiện đi nhanh và đơn đi đúng.
Năm khâu của dây chuyền trong kho
| Khâu | Việc làm | Thiết bị hay dùng |
|---|---|---|
| Nhận | Dỡ xe, đọc mã, cân, chụp kiện | Băng tải kéo dài vào thùng xe, máy đọc mã nhiều mặt, cân động |
| Cất | Đưa pallet hoặc thùng lên kệ | Xe nâng, AGV, kệ tự động AS/RS, thang máy kho |
| Soạn | Lấy đúng thùng cho từng đơn | Đèn báo ô kệ, xe soạn có máy tính, robot hàng tới người |
| Gói | Gấp thùng, dán tem giao | Máy gấp thùng, máy in dán tem, cân kiểm |
| Giao | Chia kiện theo tuyến, xếp pallet, lên xe | Máy chia hàng, robot xếp pallet, máy bọc màng, cửa dock |
Khâu nào tự động được, khâu nào nên để người làm là câu hỏi lớn khi lắp dây chuyền; bài những khâu nào của kho nên tự động bàn rõ chuyện này.
Hai thứ làm dây chuyền chạy: người và máy
Người vẫn giữ những khâu cần mắt và tay: soi kiện móp ở cửa nhận, gói hàng dễ vỡ, xử lý kiện bị máy đọc mã từ chối, lái xe nâng ở dock. Máy giữ những khâu lặp đi lặp lại hàng vạn lần mỗi ngày: đọc mã, chia tuyến, xếp pallet. Người đứng máy cần biết dừng khẩn ở đâu, kiện kẹt thì gỡ ra sao, và đọc được màn hình WCS báo đoạn băng tải nào đang nghẽn. Máy cần lịch chăm và một máy tính công nghiệp đứng giữa WMS và các PLC băng tải.
Dây chuyền đem lại gì cho kho
- Kiện đi qua máy chia hàng nhanh tới hàng nghìn kiện mỗi giờ, thứ mà xếp tay không theo kịp trong tuần đông.
- Đọc mã bằng máy nên tỷ lệ kiện đi nhầm tuyến giảm hẳn; mỗi kiện có dấu giờ ở từng khúc băng tải.
- Bớt bê vác, ít chấn thương lưng, ít va chạm xe nâng vì kiện đi trên băng tải thay vì trên xe.
- Kho biết chắc công suất xử lý mỗi giờ, từ đó hứa giờ giao với chủ hàng và hãng xe.
Cách một kho đi từ xe nâng tới băng tải và robot được bàn trong bài tự động hoá kho hàng là gì.
Bảy vấn đề hay gặp của dây chuyền trong kho
1. Băng tải hoặc máy chia hàng dừng giữa ca
Một khúc băng tải đứt dây hay một mô-tơ cháy là cả dây chuyền đứng, vì kiện không có đường vòng. Cách chặn: đầu dò rung và dòng điện trên mô-tơ báo trước, khúc băng tải có đường tránh tay, và đồ thay hay hỏng để sẵn trong kho.
2. Hàng về không theo lịch
Xe về dồn vào đầu ngày, dây chuyền nhận nghẽn, chiều lại trống. Cách chặn: cổng hẹn giờ xe, phạt xe đến sai giờ, và bãi đệm cho xe tới sớm.
3. Nút thắt ở khâu gói hoặc ở dock
Máy chia hàng đẩy kiện xuống cửa dock nhanh hơn người xếp pallet, kiện tràn máng. Cách chặn: đo số kiện mỗi giờ ở từng khâu, thêm robot xếp pallet hoặc thêm người ở khâu chậm nhất, và cho WCS giảm tốc đầu vào khi máng đầy.
4. Máy đọc không nhận mã
Tem in mờ, tem dán nhăn, thùng bọc màng loá, mã bị che bởi băng keo; kiện bị đẩy ra ô từ chối và người phải gõ tay. Cách chặn: chốt mẫu tem với chủ hàng, máy đọc nhiều mặt, đèn đọc vừa tầm, và đo tỷ lệ từ chối mỗi ca.
5. Soạn sai, gói sai
Đúng SKU sai số lượng, hoặc đúng số lượng nhưng nhầm màu, nhầm cỡ. Cách chặn: cân kiểm ở khâu gói đọ với khối lượng WMS đã tính, chụp hình kiện trước khi dán tem, đèn báo ô kệ khi soạn.
6. Thiếu người trong tuần đông
Dây chuyền chạy được nhưng thiếu người ở khâu nhận và khâu gói. Cách chặn: dự báo lượng hàng, ký sẵn với công ty cho thuê người làm mùa, và làm trạm gói thật gọn để người vào sau học trong một buổi.
7. Va chạm giữa xe nâng, băng tải và người
Băng tải cắt ngang lối xe nâng, người chui qua băng tải để đi tắt. Cách chặn: lối vượt trên cho người, cửa cắt băng tải có khoá gài, vạch chia lối xe và lối người, đầu dò dừng khi có người vào vùng robot.
Đo dây chuyền bằng bốn con số
- Kiện mỗi giờ ở từng khâu, để thấy nút thắt.
- Tỷ lệ kiện bị máy đọc từ chối.
- Giờ dây chuyền dừng ngoài lịch mỗi tuần.
- Tỷ lệ đơn giao đúng, đủ, đúng giờ.
Bốn con số này WCS và WMS đều ghi được nếu có máy tính công nghiệp gom số ở giữa; máy này thường không quạt, nhiều cổng mạng, đặt trong tủ điện sát băng tải. Khâu nhận hàng có thể tự động tới đâu được bàn trong bài công nghệ tự động hoá cho việc nhập kho; phần robot soạn hàng xem bài robot kho hàng là gì.
IPC247 tư vấn chọn cấu hình máy tính công nghiệp cho dây chuyền trong kho: máy điều khiển WCS trong tủ điện, máy trạm khu gói có màn hình cảm ứng, máy gắn xe nâng và máy tính cổng hẹn xe; cho mượn máy chạy thử theo thoả thuận từng dự án.
Câu hỏi thường gặp
Kho mấy nghìn kiện mỗi ngày thì nên có băng tải và máy chia hàng?
Không có ngưỡng cứng; nhiều kho bắt đầu nghĩ tới băng tải khi quá vài nghìn kiện mỗi ngày và có trên mười tuyến giao. Ít hơn mức đó, xe soạn có máy tính và đèn báo ô kệ thường đủ.
WCS khác WMS ở chỗ nào?
WMS biết đơn nào cần gì và hàng nằm ở đâu; WCS chạy băng tải, máy chia hàng, robot để đưa kiện đi theo lệnh của WMS. Kho có dây chuyền cần cả hai, nối với nhau qua máy tính công nghiệp đặt tại kho.
Máy tính chạy băng tải cần gì?
Không quạt để không hút bụi carton, nhiều cổng LAN và RS-485 để nối các PLC, chịu rung của tủ điện sát băng tải, và có UPS để không mất lệnh khi điện chớp.
